İlk Kez Kamera Kiralayanlar İçin Checklist: Ne Sormalı, Ne Kontrol Etmeli

İlk kez profesyonel kamera kiralayanların çoğu üç şeyi öğrenir: hangi soruları sorması gerektiğini bilmediğini, neyi kontrol etmesi gerektiğini bilmediğini, ve hangi maliyetlerin gizli olduğunu. Bu rehber Türkiye'de bitirme projesi yapan öğrenci, ilk kısa metrajını çeken yönetmen, ya da ilk reklam çekiminde producer rolü alan kişi için rezervasyondan iadeye kadar tam checklist sunuyor — gizli kalemler, kontrol listeleri ve yaygın hatalar dahil.

Kiralamadan Önce — Proje Plan Aşaması

Henüz fiyat sormadan önce kendi kendine cevaplaman gereken sorular:

1. Çekim tarihleri kesin mi? "Tahminen Mart başı" kira talebine yetmez. Kesin tarih ver — esnetme imkânı sınırlı.
2. Kaç kamera body gerekli? Tek mi çift mi? B-cam mantıklı mı (paralel açı, slow-motion insert)?
3. Hangi codec'le çalışacaksın? Post workflow zinciri kurulmuş mu? Davinci Resolve'da BRAW veya X-OCN aç, deneme yap. Codec karşılaştırma rehberi
4. Lens setiniz fix mi yoksa zoom mu? Cine prime mı, foto lens mi, anamorphic mi?
5. Lokasyon: Stüdyo, dış mekan, gece çekim? Işık ihtiyacı buradan çıkar.
6. Ses kit'i ayrıca lazım mı? Lavalier, shotgun, field recorder?
7. Aksesuar: Matte box, monitor, gimbal, follow focus, tripod?
8. Bütçe aralığı: Üst sınır + alt sınır. Bu olmadan kira firmaları doğru paket öneremez.

Rezervasyon (Booking) Süreci — Net Olması Gereken 7 Madde

1. Kira süresi tam olarak ne kadar? Çekim günü + 1 gün test, mi sonradan toparlama günü? Test günü ücretsiz mi?
2. Pickup ve return saatleri: Sabah 9'da alıp ertesi gün 17'ye kadar iade — 24 saat bedeli mi 48 saat bedeli mi?
3. Geç iade ücreti: Saatlik mi, yarım gün mü, tam gün mü? Şart olarak yazıyor mu?
4. Sigorta gerekli mi? Kim sağlıyor — sen mi rental house mı? Ne kapsıyor (hırsızlık, su hasarı, transit)?
5. Depozito: Ne kadar? Ne zaman iade edilir? Hangi durumda yanar (örn. lens çiziği)?
6. Tek faturada mı çoklu mu? KDV dahil mi? Ödeme şartları (peşin, vadeli)?
7. İptal politikası: Çekim iptal edilirse veya ertelenirse ne olur? %X yanma, kalan iade?

Pratik tavsiye: Bu 7 maddeyi e-posta ile yazılı al. Sözlü anlaşma ileride sıkıntı yaratır.

Teslim Alma — Ekipmanı Görmeden İmza Atma!

İlk kez kira yapanların en pahalı hatası: teslim alma sırasında ekipmanı yüzeysel kontrol etmek. İade gününde "bu çizik teslim aldığında zaten vardı" demek inandırıcı değil. Test çekim ve fonksiyonel kontrol şart.

Camera Body İçin Kontrol Listesi

• ☐ Sensör temiz mi? — DP'lere "spot test" iste: F22'de boş wall çek, leke var mı bak
• ☐ LCD/EVF düzgün çalışıyor mu? — boyut, parlaklık, dokunmatik (varsa)
• ☐ Tüm tuşlar tepki veriyor mu? — REC, menü, tuşlar, tekerlek
• ☐ Battery contact pinleri okside değil mi? — yeşilimsi/beyazımsı leke yok
• ☐ Lens mount temiz, threading düzgün mü? — toz, oksidasyon kontrol
• ☐ Audio in/out jaks fonksiyonel mi? — XLR, 3.5mm test
• ☐ Pil'ler %100 doluya çekiyor mu? — kira başında sor, charge gösterimi kontrol
• ☐ Kart slotları tetikleniyor mu? — gelen kartı tak, kayıt başlat, dur, oyna — geri alım test
• ☐ HDMI/SDI out çıkıyor mu? — varsa monitör test
• ☐ IBIS aktif mi (FX3/FX30)? — handheld stabil görüntü test

Lens İçin Kontrol Listesi

• ☐ Cam yüzeyi temiz, çizik yok? — ışığı eğik açıdan tut, mikro çizik bak
• ☐ Iris ring smooth mu? — yapışma, takılma var mı
• ☐ Focus throw düzgün mü? — ekstra hassas dönüş, gevşek olmamalı
• ☐ Mount sıkı oturuyor mu? — titreme, gevşek bağlantı
• ☐ Filter threading bozuk değil mi? — varsa filter takıp çıkar
• ☐ Backfocus testi (PL setlerinde) — rental house bunu önceden yapmış olmalı, sor
• ☐ Cine lens için: gear ringi follow focus uyumlu mu

Aksesuar İçin Kontrol Listesi

• ☐ Cage/rig sıkı vidalı mı? — gevşek vida, eksik aksesuar
• ☐ Monitor power cable'ı ile birlikte mi?
• ☐ Wireless follow focus eşleştirilmiş mi (ID lock)?
• ☐ Tripod head smooth mu? — bowl, plate kilidi düzgün
• ☐ Filter set tam mı? — ND 0.6/0.9/1.2 üçlü, eksiksiz
• ☐ Kart okuyucu mevcut mu (varsa)? — set'te transfer için

Tüm bu kontrolü 30 dakikada bitirebilirsin. Eksik veya çiziği teslim alma anında not düş — rental house ile birlikte tutanağa imza at.

Sigorta — Ne Kapsıyor, Ne Kapsamıyor?

• "Lessee's responsibility": Çoğu rental house bu prensibi uygular — düşürüp kırarsan sen ödersin. Bu önemli (kamera 50.000 ₺+ değer).
• Sigorta primi: Tipik %1-3 kira bedelinin. 10K projede 100-300 ₺.
• Eklenebilen kapsamlar: Hırsızlık, su hasarı, doğal afet, transit (taşıma sırasında).
• Kendi sigortanı yapabilirsin: Genelde daha pahalı. Sadece büyük projelerde mantıklı (production company genel sigortası).
• Sigortalı vs sigortasız fiyat farkı: Sigorta atlanması ekstra %5-10 daha düşük olabilir ama risk büyük. Atlamayı önermem.

Production company genel sigortası varsa: Kontrol et, geçerli mi? Bazen rental house kendi sigortasını yapmayı tercih eder.

Depozito — Gerçek Anlamı

• "Refundable deposit" (iadeli): Çekim sonrası ekipman tam ve sağlamsa geri verilir. Tipik 1-2 hafta içinde.
• Tipik miktarlar: Kira bedelinin %30-100'ü, body değerinin maksimum %50'si. 10K kira için 3K-10K depozito.
• Düzenli müşteri olunca depozito kalkar: Cari hesap üzerinden çalışılır.
• İlk projende: Depozito + ekipman sorumluluk formu imzala.
• Banka transferi ya da kart bloke: Her iki yöntem yaygın. Kart bloke "auth hold" — para hareketi yok, sadece limit blokesi.

Film Makinesi'nde depozito politikası: İlk kira için iade edilebilir depozito veya sorumluluk formu. Düzenli prodüksiyon firmaları cari hesap. Üniversite öğrencileri için hocadan referans yazısı ile depozito düşürülür.

Çekim Sırasında Dikkat Edilecekler

• Kamerayı kuma/suya/yağmura maruz bırakma: Anında bilgi ver, sonra söylemek geç. Su hasarı çok pahalı.
• Pil değişimi sırasında body'yi koruma altında tut: Pil yokken sensör açık — toz girer.
• Lens değişimini hızlı yap: Sensör açık kaldığı süre minimum. Rüzgârlı outdoor'da kontrollü ortamda yap.
• Kart formatlarını kamera içinde yap: PC'de format = bazen header kayıp, kart bozulur.
• Çekim sonu her gün backup al: 3-2-1 strateji (3 kopya, 2 medya, 1 offsite). Detay: codec rehberi
• Yedek pil nerede? Çantada değil, sette yakın. Pil bittiğinde dakikalar kayıp.
• ND filter taşıyor musun? Outdoor değişen ışık koşulu — ND set zorunlu.

İade — Son Saat Sürprizi Yaşamamak İçin

1. İade saatinden 1-2 saat önce ofise gir: Trafik, gecikme buffer.
2. Ekipmanın hepsini sayım listesinde işaretle: Rental house staff ile birlikte. Eksik aksesuar şu an söyleyin.
3. Camera sensor temiz mi kontrol ettir: Çekim sırasında toz girmiş olabilir. Rental house ücretsiz temizlik yapar veya minimal ücretle.
4. Eksik/hasar varsa önceden konuş: Sürpriz yapma — transparan ol. "Lens 3 numara çekim sırasında düştü, hafif vurma var" gibi.
5. Pil'leri %100 doluya getirmeye gerek yok genelde: Ama kart boş olmalı (kendi backup'ın alındıysa).
6. Depozito iadesi süreci: Anında mı, 1-2 hafta sonra mı? Beklenti yönet.

Sıkça Yapılan 5 Hata — Sen Yapma

1. Tarihleri esnetmek: Lock değilse "tahminen 12 Mart" deme — kesin tarih ver. Esnek tarih = kira firması ekipmanı başkasına verir.
2. Lens'i çekim günü test etmek: 1 gün önce test günü mutlaka iste. Backfocus, autofocus, breathing — hepsi test edilmeli.
3. Aksesuarsız kira: Cage, ND filter, follow focus — ayrı kira değilse listede mi? Sayım listesini önceden iste.
4. Üç farklı yerden parça parça kira: Sigorta + iade lojistik kabusu. Mümkünse tek yerden tüm setup.
5. Sigortayı atlamak: "Çok dikkatli olacağım" demek yetmez. 50K ₺ kamera düşürüldüğünde "sigortam yok" panik moment.

Film Makinesi'nde İlk Kira Deneyimi

• WhatsApp veya e-posta ile başlangıç: Form doldurmaya gerek yok. +90 534 892 82 22 (WhatsApp) ile başla.
• 30 dakikada quote dönüşü: Brief'in (proje türü, tarih, lokasyon, bütçe) ile tek mesaj at — aynı iş günü teklif geri.
• Test günü standart sunulur: Çekim öncesi 1 yarım gün test günü, ücretsiz. Ekipmanı tanıyın, post workflow'u doğrulayın.
• Pickup: Şişli/Esentepe ofis, 30 dakika teslim alma süresi. Mithat Ulu Ünlü Sokak, Gelişim İş Merkezi No:7/B01.
• Same-day İstanbul içi teslimat opsiyonu: Avrupa yakası 1 saat, Anadolu yakası 2 saat. Lojistik bedeli ek.
• Geç iade: Yarım gün bedeli (esnek). Önceden konuşulursa 1-2 saat ek ücretsiz.
• Üniversite öğrencileri için %30 indirim: Hocadan referans yazısı (resmi başlık + bölüm başkanı imza) ile.
• İletişim dilleri: Türkçe ve İngilizce — uluslararası prodüksiyon ekipleri için tam yardım.

İlk Kira Öncesi 10-Dakikalık Hızlı Kontrol

Kontrat imzalamadan önce ekipmanı 10 dakikalık bu rutinden geçir:

1. 1 dakika: Kamerayı kabuğundan çıkar, görsel inceleme — çizik, vurma izi var mı
2. 1 dakika: Pil tak, açılıyor mu, menü erişiyor mu
3. 2 dakika: Kart tak, REC test (5 saniyelik kayıt), oyna, görüntü düzgün mü
4. 2 dakika: Lens tak, focus test (manuel), iris ring kontrol
5. 2 dakika: Sensör spot test (F22'de boş wall, leke yok)
6. 1 dakika: HDMI/SDI out monitor test
7. 1 dakika: Audio test (XLR mikrofon, level görüntü)

Bu kontrol her ekipman için tutanağa not düşülmüş olmalı. Sonradan sorun çıkarsa kanıtlanmış sayar.

İlgili: Kısa Metraj Bütçe Rehberi · Kamera Kiralama Fiyatları İstanbul 2026 · İstanbul Kamera Kiralama Eksiksiz Rehber

İlk kira deneyimi için danışmanlık: +90 534 892 82 22 (WhatsApp) veya iletişim formu. İlk kez kiralayanlar için ücretsiz brief inceleme + paket önerisi + sorumluluk formu süreci açıklaması veriyoruz. Üniversite öğrencileri için %30 indirim hocadan referans yazısı ile.